Overslaan en naar de inhoud gaan
S-blog Een blog van Nationaal
Een blog van De Voorzorg

Orgaandonatie bij leven: hoe gaat dat?

Bij orgaandonatie denk je meestal aan het afstaan van een orgaan na overlijden. Maar ook tijdens je leven kan je een stuk lever of een nier afstaan aan een familielid, geliefde of naaste. Wie kan doneren bij leven? Wat kan je doneren? En hoe gaat orgaandonatie bij leven in z’n werk? We zetten 6 vragen en antwoorden op een rij.
Gezond 30.12.2019
Je kan ook een orgaan doneren terwijl je leeft, hoe gaat dat?

Jaarlijks doneren zo'n 90 Belgen een nier of een stuk lever. Zou jij overwegen om een orgaan af te staan, mocht het de levenskwaliteit van een dierbare drastisch verhogen, zijn of haar leven verlengen of redden? Het is een heel persoonlijke en ingrijpende vraag. Feit is wel dat de ingreep vandaag minder risicovol is geworden en de procedure en financiële ondersteuning zeer helder zijn. Een overzicht.

1. Aan wie kan je bij leven doneren?

In de regel zijn de donor en ontvanger verwant met elkaar of hebben ze een zekere relatie. Vaak is dat een ouder, broer of zus, ander familielid of partner. Doneren aan een vriend, buur, collega kan ook. Maar je kan zelfs in aanmerking komen om te doneren aan iemand die je niet kent – al is dat minder waarschijnlijk. De voorwaarde is wel dat het om een bewuste en vrije keuze gaat en er dus geen geld mee gemoeid is. Minderjarigen kunnen enkel aan een broer of zus doneren.

2. Wat kan je bij leven doneren?

Je kan enkel cellen, weefsels of organen doneren die weer kunnen aangroeien of die voldoende ‘reservecapaciteit’ hebben. Bij leven kan je onder andere een nier, een leverlob of een deel van de dunne darm doneren. Bloed- en stamceldonatie is ook mogelijk. Als stamceldonor kan je volledig anoniem blijven, wat voor velen misschien een extra stimulans is.

3. Zijn er wettelijke voorwaarden?

Als donor moet je ouder zijn dan 18 jaar en in staat zijn om je wil te uiten. Zoals bij elke medische ingreep moet je je schriftelijke toestemming geven.

Je kan ook een orgaan doneren terwijl je leeft, hoe gaat dat?

4. Hoe verloopt de procedure?

Voldoe je aan de wettelijke voorwaarden? Dan word je uitgebreid gescreend. Je ondergaat standaard een (bloed)onderzoek. Wil je donor zijn, dan moet je bloedgroep compatibel zijn met of dezelfde zijn als die van de ontvanger. Dokters onderzoeken of je fysiek gezond bent. Zo moet het orgaan (of deel van het orgaan) dat je wil doneren in perfecte staat zijn.

Ze gaan ook na of je psychisch sterk genoeg bent voor de donatie. En je krijgt alle informatie over de verschillende stappen in het donortraject. Zie je de donatie plots niet meer zitten? Dan kan je je toestemming te allen tijde weer intrekken.

5. Zijn er risico’s aan verbonden?

Zoals bij elke operatie is er een risico op verwikkelingen na de operatie, zoals infecties, bloedklonters, bloedingen, pijn ter hoogte van het litteken en littekenbreuk. Er is ook altijd een kans dat de ontvanger het orgaan afstoot.

Daartegenover staan natuurlijk de troeven van organdonatie bij leven. De wachttijd wordt korter en de transplantie kan perfect worden gepland. Ook de medicatie tegen afstoting kan sneller worden opgestart. Het orgaan moet slechts héél kort bewaard worden voor de ingreep en er zijn betere resultaten op zowel korte als lange termijn. De laatste jaren zijn de overlevingskansen van de ontvanger na een transplantatie van een orgaan van een overleden donor sterk gestegen. En de cijfers zijn nog beter bij een levende donor.

6. Is er financiële ondersteuning?

Wie tijdens zijn leven een nier of een stuk lever doneert, krijgt voor de meeste gezondheidszorgen een terugbetaling van het ziekenfonds. Bepaalde kosten moest je tot voor kort nog wel zelf betalen. Dat verandert vanaf 1 januari 2020. Ga je het jaar na je ziekenhuisopname om een orgaan te schenken naar de huisarts of specialist, dan krijg je je kosten terugbetaald. Ook klinische biologie en radiologie in verband met je orgaandonatie worden terugbetaald, tot 10 jaar na je orgaanafname.

>> Benieuwd naar een voorbeeld uit het leven gegrepen? Lees hoe Rudy een nier doneerde aan zijn vrouw, Chris.

Meer weten over orgaandonatie na overlijden?
Als je overlijdt, mogen dokters in het ziekenhuis je organen en weefsels wegnemen om andere levens te redden. Dat is de wet.
5 vragen over orgaandonatie
Home
Welkom op de S-blog
Welkom!
Kies jouw regio zodat je altijd verhalen te zien krijgt die voor jou relevant zijn.