Overslaan en naar de inhoud gaan
S-blog Een blog van Nationaal
Een blog van De Voorzorg

SOS asbest: is het gevaarlijk voor je gezondheid?

Naar schatting zijn er in Vlaanderen nog 2,8 miljoen woningen en ruim 350 000 andere gebouwen die asbest bevatten. Maar hoe herken je asbest en wat moet je doen als het in je huis zit?
Gezond 02.02.2020
SOS asbest: is het gevaarlijk voor je gezondheid?

Wat is asbest?

Asbest duidt niet op 1 stof, het is een verzamelnaam voor verschillende stoffen. Die zitten in de grond en werden lange tijd ontgonnen. Asbest is sterk, isolerend, onbrandbaar, schimmelwerend, geluiddempend en slijtvast. Bovendien is het goedkoop. Daarom werd het al duizenden jaren geleden gebruikt.

Vooral in de 20ste eeuw nam het gebruik sterk toe en werd asbest vermengd in heel wat toepassingen. Asbesthoudend materiaal vind je vandaag niet alleen in (oudere) gebouwen, maar ook in (oudere) keukenapparatuur, schepen, treinen, auto’s en wegen.

Hoe herken je asbest?

Asbest bestaat uit piepkleine vezeltjes die je niet met het blote oog kan zien. De stof zit verwerkt in meer dan 3500 toepassingen. Bovendien bestaan er verschillende soorten: in diverse kleuren en verschillende structuren. Dat maakt het niet simpel om asbest te herkennen. Meestal is er een vermoeden, maar kan alleen onderzoek in een labo 100 % uitsluitsel geven.

‘Wees alert voor asbest’ wil mensen bewustmaken van de risico’ die blootstelling aan asbestvezels met zich meebrengen.

Waar kan je asbest vinden?

In huizen die werden gebouwd of verbouwd met materialen uit de periode 1945-2001 is de kans het grootst dat je asbest aantreft. Asbest kan je aantreffen in oude dakbedekking, isolatiemateriaal, vezelplaten, plantenbakken, namaakmarmer, afdichtingsmateriaal, vensterbanken, vloerbedekking ... Een gedetailleerd overzicht vind je op ‘Wees alert voor asbest’.

Is het ongezond om asbest in je huis te hebben?

Zolang asbest in ‘hechtgebonden’ toestand is – dus als het niet afbrokkelt – is er geen gevaar voor de gezondheid. Als je dakbedekking asbest bevat en er geen barstjes of andere beschadigingen zijn bijvoorbeeld.

Merk je dat de asbest afbrokkelt, barst, verweert ... dan doe je er goed aan om het te (laten) verwijderen. Vermoed je dat je het ergens in huis hebt, dan prik je er beter niet in ‘om te kijken of het wel asbest is’. Vraag in dat geval raad aan een vakman. De overheid beschikt over een lijst van erkende asbestverwijderaars

Conclusie? Wees voorzichtig, maar paniek is zeker niet nodig.

Wat gebeurt er als je asbest inademt?

Aan elke blootstelling, hoe klein ook, is een risico verbonden. Wees dus toch waakzaam voor asbest. Maar het risico op bijvende schade is bijzonder klein, tenzij je langdurig grote hoeveelheden asbestvezels inademt.

Een voorbeeld? Om asbestose te krijgen (een longziekte waarbij je longen steeds moeilijker zuurstof opnemen) moet je 25 jaar lang, 8 uur per werkdag 1 asbestvezel per cm3 lucht inademen. Hoewel er in de gewone buitenlucht ook erg kleine hoeveelheden asbestvezels kunnen circuleren, komen zulke grote blootstellingen vandaag niet meer voor. Het gebruik van asbest is sinds 2001 verboden.

“Vermoed je dat je ergens asbest in huis hebt, prik er dan niet in ‘om te kijken of het wel asbest is’.”

Moet je asbest altijd verwijderen?

Er is geen wet die verplicht dat je asbest moet verwijderen. Zolang asbest ‘hechtgebonden’ is, levert het weinig risico’s op. OVAM (de Openbare Vlaamse Afvalmaatschappij, een Vlaamse overheidsdienst die verantwoordelijk is voor het afvalbeleid en de bodemsanering) streeft wel naar een 'asbestveilig Vlaanderen' tegen 2040. Dat betekent dat er alleen nog toepassingen met asbest in goede staat aanwezig mogen zijn en dat al het risicovolle asbest veilig is weggenomen.

Mag je asbest zelf verwijderen?

Het antwoord op deze vraag is niet simpel. Gaat het om asbest in ‘hechtgebonden’ vorm en kan je de materialen verwijderen zonder ze te breken? Dan mag je dat zelf doen. Maar er zijn ook heel wat uitzonderingen. Bijvoorbeeld wanneer de materialen zich in slechte staat bevinden. Of wanneer ze al barstjes vertonen.

Aan elke blootstelling met asbest, hoe klein ook, is een risico verbonden.

Als je zelf asbest verwijdert:

  • Maak de ruimte helemaal leeg en dek eventuele deuren en openingen af met plasticfolie.
  • Smeer de te verwijderen materialen in met een fixeermiddel.
  • Gebruik een stofmasker van het type FFP3 en zorg dat het goed aansluit.
  • Draag een wegwerpoverall en wegwerphandschoenen. Trek die nadien buiten uit. Spoel ook je schoenen buiten af.
  • Vermijd het vrijkomen van vezels door het materiaal te bevochtigen.
  • Gebruik geen stofzuiger om schoon te maken, omdat het stof zo weer in het rond geblazen kan worden.
  • Demonteer asbestelementen één voor één met de hand. Probeer ze niet te breken.
  • Maak gebruik van handwerktuigen. Gebruik in geen geval snel draaiende machines, zoals een slijpschijf of boormachine.
  • Gooi asbesthoudende materialen niet naar beneden, maar breng ze voorzichtig naar de begane grond.
  • Verpak en laad het materiaal in speciale asbestzakken. Werp ook je gebruikte beschermkledij in deze zak of container. Breng dit naar het containerpark.

Gaat het om losgebonden asbest? Bijvoorbeeld asbesthoudende isolatie rond leidingen, of gespoten asbesthoudende isolatie? Dan moet je altijd een beroep doen op een erkend asbestverwijderend bedrijf. Wanneer je dit soort materiaal verwijdert, komen er altijd asbestvezels vrij.

Wat als je ziek bent geworden door contact met asbest?

Asbest is een ruim maatschappelijk probleem. Vooral in de jaren 1960 en 1980 kwamen heel wat mensen via hun beroep in aanraking met asbest.

Mensen die een erkende asbestziekte ontwikkelen, hebben recht op een schadevergoeding. In België bestaan er 2 fondsen (Fedris en het Asbestfonds) die financieel tussenkomen als iemand een ziekte heeft die veroorzaakt is door blootstelling aan asbest.

De vergoedingen van het Asbestfonds gelden zowel voor mensen die besmet raakten tijdens de uitoefening van hun beroep (ook als zelfstandige) als voor mensen die in de privésfeer werden blootgesteld aan asbest (bijvoorbeeld via de partner of omdat ze in de buurt woonden van een asbestproducerend of -verwerkend bedrijf). De vergoedingen van Fedris zijn enkel voor mensen die besmet raakten tijdens de uitoefening van hun beroep.

Meer weten over asbest?
De nationale sensibiliserings- en preventiecampagne ‘Wees alert voor asbest’ wil mensen bewustmaken van de risico’ die blootstelling aan asbestvezels met zich meebrengen. Je vindt er alle nodige informatie. Je kan er ook de app AsbestCheck downloaden.
Ga naar ‘Wees alert voor asbest’
Home
Welkom op de S-blog
Welkom!
Kies jouw regio zodat je altijd verhalen te zien krijgt die voor jou relevant zijn.