Overslaan en naar de inhoud gaan
S-blog Een blog van Nationaal
Een blog van De Voorzorg

Feit versus fabel: is de e-sigaret schadelijk?

Vandaag behoren de e-sigaret en vapen tot het gewone straatbeeld. Al bestaan er nog heel wat misverstanden over, vooral over het gevaar van de e-sigaret. Tabacoloog Christine Plets scheidt de feiten van de fabels.
Gezond 06.01.2020
Feit versus fabel: is de e-sigaret schadelijk?

Zowel in de Verenigde Staten als in eigen land is er geregeld paniek over de schadelijke gevolgen van de e-sigaret. Zo zijn er al tientallen overlijdens en duizenden zieken mee in verband gebracht.

Geen rook, maar damp

"Mede door ongenuanceerde mediaberichtgeving zijn veel mensen er bang van geworden. Onterecht, want bij de personen die stierven zaten cannabishoudende oliën in de vloeistof. Klassieke vullingen lijken dit probleem niet te veroorzaken en zijn ondertussen 10 jaar in gebruik. Als je de e-sigaret gebruikt zoals bedoeld, is ze volgens wetenschappers minder schadelijk en minder ongezond dan de klassieke sigaret", vertelt Christine Plets, tabacoloog bij Stichting tegen Kanker.

“Dat komt omdat er geen verbranding is en dus geen rook vrijkomt, maar wel damp. In die damp zit bijvoorbeeld geen teer en koolstofmonoxide. Bij het vapen komen wél nog altijd stoffen vrij die je ook in een sigaret vindt, maar in een lagere concentratie. Met de kennis die we vandaag hebben, mag je aannemen dat een gewone e-sigaret minder ongezond is dan een sigaret. Een sigaret bevat behalve nicotine ook nog zo’n 7000 andere chemische stoffen.”

Zijn er risico’s verbonden aan een e-sigaret?

“Van sigaretten weten we met zekerheid dat ze verantwoordelijk zijn voor kankers, longziekten, hart- en vaatziekten en een pak andere gezondheidsproblemen. De e-sigaret is nog maar een tiental jaar op de markt, dus langetermijnstudies zijn er nog niet. Om je een idee te geven: het duurde meer dan 50 jaar om waterdicht wetenschappelijk bewijs te vinden dat roken longkanker veroorzaakt.”

“Maar de e-sigaret houdt wel degelijk risico’s in. Zo weten we niet wat de langetermijneffecten zijn. Als je gedurende jaren de aroma’s in de damp van een e-sigaret inhaleert, kunnen er longproblemen ontstaan. Bovendien blijft langdurig nicotinegebruik de verslaving onderhouden. Daarom kunnen we niet zeggen dat de e-sigaret volledig onschadelijk is op lange termijn. Voor alle duidelijkheid: de beste keuze is om niet te roken én niet te vapen.”

“Gebruik de e-sigaret enkel om van je sigarettenverslaving af te raken.”

Zijn e-sigaretten met nicotine even verslavend als sigaretten?

“Ja, maar dat verdient enige nuancering. Uit voorlopig onderzoek blijkt dat de e-sigaret (met een gemiddelde dosis nicotine) minder verslavend zou zijn. Om dezelfde hoeveelheid nicotine binnen te krijgen als bij een gewone sigaret, zou je gemiddeld 3 keer zoveel moeten inhaleren.”

“Aan de andere kant benaderen de duurdere en krachtigere e-sigaretten van de jongste generatie wél steeds meer het nicotinegehalte van gewone sigaretten. Ze kunnen dus op korte termijn even verslavend zijn.”

Is de e-sigaret een opstap naar roken voor jongeren?

Is de e-sigaret een opstap naar roken voor jongeren?

“Dat is een terechte bezorgdheid, maar ze verdient opnieuw wat nuancering. Onderzoek in de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk levert nog geen bewijs dat vapen aanzet tot roken. Heel veel jongeren experimenteren met e-sigaretten, omdat ze het lekker vinden of omdat ze denken dat het bij hun identiteit past. We moeten waakzaam blijven, maar de huidige cijfers tonen aan dat maar een kleine groep niet-rokers regelmatig blijft vapen. De e-sigaret wordt vooral gebruikt door mensen die roken of rookten (>90 %), en vooral in de leeftijdscategorie van 18 tot 35 jaar. ”

“Als een jongere wil experimenteren en de keuze heeft tussen vapen of roken, dan kan je aannemen dat vapen de voorkeur krijgt. ‘Het is goedkoper, het is cooler dan roken, je krijgt er geen vuile tanden van en het is niet zo schadelijk als roken’, is vaak de motivatie. Het aantal 18- tot 35-jarigen dat sigaretten rookt, daalt dan ook al jaren in verschillende landen, terwijl vapen aan populariteit wint.”

"Conclusie? E-sigaretten zijn producten voor volwassen rokers. Jongeren, niet-rokers en zwangere vrouwen blijven er beter af."

Helpt een e-sigaret om te stoppen met roken?

“De e-sigaret is mogelijk een efficiënt rookstopmiddel. De nicotine in sigarettenrook is een drug en de ontwenning van nicotine laat zich snel voelen. Om de ontwenning te verlichten, stellen tabacologen vaak voor om nicotine te nemen onder de vorm van vervangers (patches, tabletten …). Deze hulpmiddelen zijn erkend in de medische wereld, want het is wetenschappelijk bewezen dat ze helpen bij het stoppen met roken.”

“Maar voorlopig onderzoek toont ook bemoedigende resultaten over de e-sigaret bij het verminderen of stoppen met roken. Een 1ste stap kan zijn om enkele maanden te vapen en een toestel te gebruiken dat een gelijkaardig niveau van nicotine aanlevert als een gewone sigaret. In deze fase neem je dus nog nicotine in, maar ontsnap je aan de 7000 andere chemische stoffen in de rook. Met de e-sigaret word je ook blootgesteld aan andere stoffen, maar het risico is kleiner en het gebruik blijft het best beperkt tot de periode die nodig is om van de verslaving af te raken. Stap na stap kan je overschakelen naar kleinere dosissen nicotine om uiteindelijk helemaal te stoppen met vapen.”

“We merken wel dat mensen die stoppen via een e-sigaret daar langer over doen dan wanneer ze bijvoorbeeld pleisters gebruiken. Verontrustend is ook dat 76 % van de mensen die een e-sigaret gebruiken, daarnaast nog altijd tabak rookt. Op die manier is er geen gezondheidswinst. Deze groep van dubbelgebruikers vormt een uitdaging: we moeten ze overtuigen om de sigaret definitief af te zweren.”

"We raden rokers die gestopt zijn met behulp van de e-sigaret aan om daarna ook te stoppen met de e-sigaret. Lukt dat niet, dan raden we af om terug te keren naar tabak. Sommige mensen blijven langer vapen, uit schrik om te hervallen. Als een poging om te stoppen mislukt, is het altijd beter om weer te vapen dan opnieuw te beginnen roken. Of om je te laten begeleiden door een tabacoloog, als het in je eentje niet lukt."

Helpt een e-sigaret om te stoppen met roken?

Feit of fabel: omdat de industrie van de e-sigaretten onvoldoende is gereguleerd, hebben we geen idee wat erin zit?

"Eerder een feit. Er is nood aan meer regulering van het aanbod en van smaakjes in e-sigaretten. Om 2 grote redenen: meer garanties op veiligheid en kwaliteit, en ontmoediging van gebruik door minderjarigen. Het volledig verbieden van aroma’s is geen goede zaak, want rokers hebben ze nodig om te kunnen switchen. In België moeten de apparaten en vloeistoffen wel geregistreerd worden, maar er is geen labo-kwaliteitscontrole verplicht. En de internetverkoop is verboden.”

“We weten wel wat er in e-sigaretten zit: water, nicotine en de stoffen om de damp te produceren (propyleenglycol en glycerol). Daarnaast bevatten ze allerhande toevoegingen en aroma’s die goedgekeurd zijn door de voedingsindustrie. Door verwarming komen nog andere stoffen vrij, die je ook in sigarettenrook vindt, maar in veel lagere dosissen. Ze kunnen ook nicotine bevatten in verschillende sterktes, wat op de verpakking moet staan."

"Toch weet niemand wat de effecten op lange termijn zijn van deze stoffen, ook niet in lage doseringen. Mogelijke allergieën of andere gezondheidseffecten zijn niet uit te sluiten. Wat je in België in de zogenaamde vapeshops koopt, is geregistreerd bij de overheid. Koop je vapers of mengsels in het buitenland, dan valt dit natuurlijk buiten de controle. Als je wil vapen, doe het dan veilig: koop je vloeistof in een gespecialiseerde shop en vraag uitleg over het gebruik en onderhoud. Voeg zelf geen producten toe aan de vloeistoffen die je koopt en vermijd alle olieachtige cannabisproducten."

Bekijk ook onze video over stoppen met roken.

Home
Welkom op de S-blog
Welkom!
Kies jouw regio zodat je altijd verhalen te zien krijgt die voor jou relevant zijn.