Overslaan en naar de inhoud gaan
S-blog Een blog van Nationaal
Een blog van De Voorzorg

Antibiotica: 7x feit versus fabel

Verstopte neus. Kriebelende keel. Tegelijk rillen en zweten. Even kijken of er nog een overschotje antibiotica in het medicijnkastje ligt? Stop! Daarmee doe je meer kwaad dan goed. Enkele feiten en fabels over het gebruik van antibiotica op een rijtje.
Gezond 30.12.2019
Enkele feiten en fabels over het gebruik van antibiotica op een rijtje.

1. Antibiotica helpen tegen alle ziektes.

Eigenlijk niet. Antibiotica zijn essentieel om bacteriële ziektes, zoals longontsteking en hersenvliesontsteking, te genezen. Alleen worden ze nog te vaak onterecht gebruikt bij virale infecties, zoals een sinusitis of verkoudheid. Een gemiddelde Belg krijgt zelfs elk jaar 1 antibioticabehandeling.

Het gevolg? De bacteriën ontwikkelen een afweermechanisme (ook wel resistentie genoemd) tegen bepaalde antibiotica. Met andere woorden: ze beschermen zichzelf tégen antibiotica, tot de pillen geen enkel effect meer hebben.

Sommige mensen raken besmet met bacteriën die bestand zijn tegen verschillende antibiotica tegelijk. De behandeling is dan moeilijk en duurt lang. Soms kunnen zelfs geen van de bekende antibiotica helpen, waardoor behandeling vaak onmogelijk is en een dodelijke afloop niet ondenkbaar is. Met een toenemende resistentie is niemand gebaat.

“Antibiotica werken tegen de meeste bacteriën, maar nooit tegen virussen zoals griep.”

2. Antibiotica genezen griep.

Absoluut niet. Antibiotica werken tegen de meeste bacteriën, maar nooit tegen virussen zoals griep. En zelfs van een bacteriële infectie kan je soms op eigen kracht genezen. Oordeelt je arts dat dat niet zal lukken, dan kan hij of zij een antibioticum voorstellen. Maar durf gerust te vragen of het wel écht nodig is.
Jammer genoeg kan je via obscure websites en in sommige landen nog altijd antibiotica zonder voorschrift kopen. De gulden regel blijft: neem een antibioticum alleen na overleg met een dokter. Zelfs als je denkt dat je net dezelfde aandoening hebt waarvoor je al eens antibiotica kreeg.

3. Antibiotica doden ook de goede bacteriën in je darmen.

Jazeker. Daarom gaan antibiotica en diarree vaak hand in hand. Op de wanden van onze darmen leven miljarden goede en slechte bacteriën in een ecosysteem. Zolang het systeem in evenwicht is, is er niets aan de hand. Maar door het gebruik van antibiotica kunnen je darmen een slagveld worden. Hierdoor nemen de goede bacteriën in aantal af of nemen de slechte steeds meer de controle over. Het resultaat? Diarree.

JAN_antibiotica_A2

4. Antibiotica kan je niet preventief nemen.

Ja en neen. Antibiotica werken alleen als er bacteriën zijn waartegen ze kunnen vechten. Het is nutteloos om zomaar antibiotica ter preventie te slikken, bijvoorbeeld als je partner al geveld is door een longontsteking.

Over het algemeen helpen een goede persoonlijke (hand)hygiëne en eventuele vaccinaties het beste tegen besmetting. Enkel in heel uitzonderlijke situaties kan het nuttig zijn om preventief antibiotica te nemen op doktersvoorschrift.

5. Je koorts daalt door antibiotica.

Fabel. Antibiotica hebben geen rechtstreekse invloed op koorts. Om koorts rechtstreeks te bestrijden, heb je koortswerende middelen nodig.

6. Je past het best extra op met antibiotica bij kinderen.

Feit. Net als bij volwassenen helpen antibiotica ook bij kinderen niet tegen griep of een verkoudheid. Door te snel naar antibiotica te grijpen, krijgt het kind bovendien minder kans om z’n afweersysteem op te bouwen. Bepaalde types antibiotica kunnen bij kinderen ook het gebit verkleuren en de groei van botten aantasten.

7. Antibiotica zijn risicovrij.

Dat klopt niet. Antibiotica zijn geen wondermiddel en veroorzaken vaak neveneffecten. Dat komt omdat ze ook veel nuttige bacteriën doden. In het beste geval kom je er vanaf met diarree (zie stelling 3), maar soms kunnen andere slechte bacteriën extra onheil veroorzaken. Antibiotica kunnen onder andere ook allergische reacties, maaglast en schimmelinfecties teweegbrengen. Bovendien veroorzaken ze vaak extra druk op de lever- en nierfunctie.

Gebruik antibiotica op de juiste manier

Wist je dat België in de top 5 staat van Europese landen die het meest antibiotica gebruiken? Nochtans helpen ze enkel bij (ernstige) bacteriële infecties. Bovendien is het belangrijk om antibiotica correct te gebruiken om effect te ondervinden.
5 tips voor correct antibioticagebruik

Zeg eens aaaantibiotica
Zorg er mee voor dat antibiotica blijven werken wanneer we ze nodig hebben. Resistentie bestrijden is teamwork. Engageer je voor slimmer antibioticagebruik. En garde!
Word een ‘antibioticabeschermer’
Home
Welkom op de S-blog
Welkom!
Kies jouw regio zodat je altijd verhalen te zien krijgt die voor jou relevant zijn.