Overslaan en naar de inhoud gaan
S-blog Een blog van Nationaal
Een blog van De Voorzorg

Don’t you forget about me: zingen tegen dementie

Start to sing. Maar dan voor mensen met dementie. Dat idee lanceerde de organisatie Koor&Stem enkele jaren geleden. Intussen telt Vlaanderen al meer dan 120 koren voor mensen met dementie. En of er gezongen wordt ... Van Bobbejaan Schoepen tot Muse: yes, they can!
Uit 13.09.2019
Vlaanderen telt meer dan 120 koren voor mensen met dementie.

Opnieuw contact en verbinding

Het idee om specifiek bij deze mensen verbinding te maken via samenzang kwam er niet zomaar. “De meeste mensen met dementie zijn van een generatie waar thuis niet altijd een radio was, laat staan Spotify of YouTube", vertelt Lise Polfliet van Koor&Stem. "Mensen kwamen in die tijd heel vaak samen om muziek te spelen en te zingen. Veel mensen met dementie groeiden op in die volkse cultuur waarin zingen – thuis, op straat of waar dan ook – heel gewoon was."

Bij dementie ligt de focus heel vaak op het negatieve, op wat mensen niet meer kunnen en wat ze kwijt zijn. “Als we samen zingen, focussen we op het positieve en wat mensen met dementie – soms verrassend genoeg – wél kunnen. Tijdens de zangmomenten zien we vaak dat familie en mantelzorgers even hun partner, ouder, broer/zus … van vroeger terugzien”, vertelt Lise.

“Met dit project willen we mensen met dementie de voordelen leren kennen van samen zingen”, stipt Lise aan. “We merken dat muziek heel lang bewaard blijft in het geheugen. We zien muziek en zingen dan ook als een toegangspoort om opnieuw contact en verbinding te maken.” Opmerkelijk: in heel wat van de contactkoren worden ook nieuwe liedjes aangeleerd. Heel wat koren hebben niet alleen een Nederlandstalig repertoire, maar zingen ook Franstalige en Engelstalige liedjes. Zo speelde een van de koren in 2012 in het Antwerpse Sportpaleis tijdens Music for Life, voor een concert van de Britse rockband Muse.

Hier zie je De Betties in actie tijdens Music for Life:

Zingen tijdens zorgmomenten

Intussen werkt Koor&Stem, een koepelorganisatie met ruim 1000 aangesloten koren, samen met ruim 120 woonzorgcentra. “We geven een vorming, voorzien in liedjesbundels en cd’s, en begeleiden de opstart van een koor. Daarna is het aan het woonzorgcentrum om te kijken hoe ze ermee aan de slag gaan”, vertelt Lise. “We moedigen ook het personeel aan om zoveel mogelijk mee te doen: zet de radio vaker aan, of waarom niet: zing zelf tijdens zorgmomenten.”

“Daarnaast hebben we nu een aantal projecten lopen waarbij we mensen met dementie in thuiszorg willen bereiken. 70 % van de mensen met dementie woont immers thuis. In Avelgem komen ze samen in een lokaal woonzorgcentrum. In Mechelen in een inloophuis waarbij mensen met dementie gekoppeld worden aan jongeren met een migratieachtergrond. In Turnhout komt er een solidariteitskoor aan huis om concerten te geven en samen te zingen met de persoon met dementie en de mantelzorger. En in Gent hebben we een groep mensen met dementie gekoppeld aan kinderen.”

“Tijdens de zangmomenten zien de kinderen hun vader of moeder van vroeger even terug.”

Betrokken op verschillende manieren

“Uiteraard is niemand verplicht om mee te zingen”, stipt Lise aan. “Er zijn verhalen bij de vleet van mensen met dementie die vroeger heel veel zongen, maar er nu geen enkele interesse meer voor hebben. En we horen even vaak het tegenovergestelde: mensen die vroeger niet geïnteresseerd waren in muziek, zijn nu de grootste enthousiastelingen.”

“Soms sluit zo’n koor aan bij de beleefwereld, soms ook niet. En dat is helemaal oké. Mensen kunnen zelfs zonder te zingen betrokken zijn bij het muziekmoment. Denk maar aan bewegen en meeklappen. Ook zij zijn actief tijdens het contactkoor, zonder expliciet mee te zingen. Of mensen in een heel verzonken stadium: wakker worden en de ogen openen.” 

Bekijk hoe het eraan toegaat tijdens een zangmoment van een contactkoor:

Zelf een koor opstarten?
Koor&Stem zorgt voor budgetvriendelijk materiaal en een budgetvriendelijke vorming.
Ontdek de mogelijkheden
Meer weten over hoe omgaan met dementie?
Ontdek de vormingen over dementie van S-Plus Mantelzorg.
Meer info
Home
Welkom op de S-blog
Welkom!
Kies jouw regio zodat je altijd verhalen te zien krijgt die voor jou relevant zijn.