Overslaan en naar de inhoud gaan
S-blog Een blog van Nationaal
Een blog van De Voorzorg

Virtual reality in plaats van pijnmedicatie: kan dat?

Een prikje krijgen, is voor heel wat kinderen knap vervelend of angstaanjagend. Of beter gezegd: was. Want in heel wat ziekenhuizen kunnen ze vandaag even ontsnappen aan die én andere (kleine) pijn. Niet door medicatie, wél met een virtual realitybril op de neus.
Gezond 03.03.2020
Kinderen (en volwassenen) kunnen even ontsnappen aan (kleine) pijn met een virtual realitybril op de neus.

Digitale verdoving

Kunnen pijnstillers binnenkort de vuilnisbak in dankzij virtual reality (VR)? Lossen we pijn gewoon op door in een virtuele wereld te duiken? “Dat is misschien té optimistisch”, zegt dokter Arnaud Bosteels, hoofd anesthesie in het Brussele Sint-Janziekenhuis.

Het gaat inderdaad om een relatief nieuwe technologie, waar nog heel wat onderzoek naar moet worden gedaan. Maar dat er toekomstmuziek in zit, is zeker. “Virtual reality wordt inderdaad steeds vaker ingezet bij pijn- of angstbehandeling. En ja, soms gebruiken we het als een soort van digitale verdoving waardoor we verdoving met medicatie wel kunnen verminderen. Ik werk zelf aan een procedure waarbij we gewoonlijk medicatie geven, maar nu dus bijna of helemaal niets meer toedienen.”

“VR kan onze hersenen zodanig ‘foppen’ dat je dingen beleeft die er op dat moment in de echte wereld niet zijn.”

Bevallen met VR?

“Daarnaast is VR een enorme hulp bij revalidatietherapie. Het motiveert patiënten veel meer om te bewegen. En er zijn ook verschillende ziekenhuizen die virtual reality gebruiken om mensen informatie te geven. Om een zwangere vrouw rond te leiden langs alle plekken waar ze zal komen bij en na de bevalling bijvoorbeeld. Als je de indruk hebt dat je er al eens geweest bent, onthoud je de info beter”, weet Bosteels.

Als we het dan toch hebben over zwangere vrouwen … kan je ook bevallen met VR? “Het is natuurlijk niet zo dat je kindje geboren wordt terwijl jij gezellig in een verzonnen wereld zit met een VR-bril op. Maar virtual reality gebruiken we wel om de pijn te verminderen tijdens de weeën. Soms willen vrouwen geen epidurale verdoving. Als de vroedvrouwen merken dat het moeilijk wordt, bieden ze VR aan. En voor sommigen is dat dan voldoende.”

Virtual reality neemt pijn niet weg, maar kan ze wel verzachten.

Volledig ondergedompeld

Virtual reality neemt pijn niet weg, maar kan ze wel verzachten. “Het is een vorm van afleiding. Je zit in een andere wereld, waardoor je niet langer focust op de pijn. Soms zeggen patiënten: ‘ik heb wel pijn gevoeld, maar het heeft me niet gestoord’”, vertelt Bosteels.

“Daarom werkt VR ook heel goed bij kinderen”, vult Koen Vanhonsebrouck, verpleegkundig coördinator pijnbeleid bij kinderen in het UZ Leuven, aan. “Wij gebruiken VR nu al 2 jaar op de kinderafdeling. Vooral bij korte behandelingen om de pijn te verzachten. Bijvoorbeeld wanneer we bloed afnemen of een infuus aanleggen. Het was meteen een succes en vandaag hebben we 6 VR-brillen die we overal kunnen inzetten.”

In het UZ Leuven kunnen de kinderen ontsnappen aan de ziekenhuisomgeving met de app VR Wonderwater. Die tovert een ziekenhuiskamer om tot een magische onderwaterwereld met gekke diertjes, die je verkent van in een duikboot. Lees hoe Wonderwater bijvoorbeeld het wekelijkse ziekenhuisbezoek van Ilyan (10) een beetje minder saai maakt en hoe hij minder hard opziet tegen een prikje.

Hoe ga je ermee aan de slag? Download de app op de gsm, stop hem in een VR-bril en je bent vertrokken.

Hersenen foppen

Oké, lichamelijke pijn kunnen we dus aanpakken met VR. Maar wat met mentale pijn? “Daar ligt net veel toekomst voor VR!”, stipt dokter Bosteels aan. “Een fobie kan je er perfect mee verhelpen. Een collega behandelt in zijn praktijk zo vliegangst. Door mensen op een levendige manier bloot te stellen aan hun angst, kan je die wegnemen.”

“Ook voor de behandeling van posttraumatisch stresssyndroom wordt virtual reality ingeschakeld. Bepaalde herinneringen kan je levensecht weergeven en opnieuw afspelen. Alsof je weer in het verleden bent. VR kan onze hersenen zodanig ‘foppen’ dat je dingen beleeft die er op dat moment in de echte wereld niet zijn.”

De toekomst

Virtual reality zal je de komende jaren meer en meer zien opduiken in het ziekenhuis. “De kwaliteit zal zeker nog omhoog gaan”, weet Vanhonsebrouck. “En op de kinderafdeling zullen we kunnen werken met virtuele kamers. Zo kunnen we de rit naar de operatiekamer voor kindjes minder angstaanjagend maken.”

Virtuele kamers? Dat verdient een woordje uitleg. “Een kind dat naar de operatiekamer wordt gebracht, krijgt een VR-bril op. Mama en/of papa zitten in de kamer, maar ook zij gaan mee in de VR-beleving. Zo kunnen ze echt contact hebben met elkaar tot in de operatiekamer. Ze zitten op een andere plaats, maar in de virtuele wereld zijn ze samen.”

 Virtual reality zal je de komende jaren meer en meer zien opduiken in het ziekenhuis.

Geen ultieme verlossing

Maar waarom al die moeite (en centen) stoppen in VR? Kan je niet hetzelfde effect bereiken door patiënten beelden te tonen op een ‘gewoon’ 2D-scherm? “Neen, want met VR word je volledig ondergedompeld in de ervaring. Een nieuwe wereld wordt je werkelijkheid. Immersie noemen we dat. Het voelt alsof je écht aanwezig bent. En precies die aanwezigheid maakt het verschil”, aldus Bosteels.

VR belooft een verblijf in het ziekenhuis wat aangenamer te maken. “Maar we moeten onthouden dat het een hulpmiddel is, geen absolute verlossing. Zie het als een extraatje dat je moet combineren met andere hulpmiddelen. En de menselijke kant van een dokter kan het sowieso niet vervangen. Het moet nog altijd een en-enverhaal blijven”, besluit Koen Vanhonsebrouck.

VR Wonderwater ook op jouw smartphone?

Op de kinderafdeling van het ziekenhuis UZ Leuven zijn kinderen even weg uit de ziekenhuisomging dankzij de app VR Wonderwater. Ontdek zelf de fijne onderwaterwereld van Wonderwater.

Download de gratis app via de AppStore of Google Play en ontdek zelf de fijne onderwaterwereld van Wonderwater.

Home
Welkom op de S-blog
Welkom!
Kies jouw regio zodat je altijd verhalen te zien krijgt die voor jou relevant zijn.