Overslaan en naar de inhoud gaan
S-blog Een blog van Nationaal
Een blog van De Voorzorg
"Maak met je kind eens een Mondriaan"
Zomervakantie, help! Hoe hou ik mijn kinderen 2 maanden bezig? Sportkamp, speeltuin … Of heb je al eens aan kunst gedacht? “Het is belangrijk om kinderen op jonge leeftijd te laten kennismaken met kunst en cultuur”, zegt Ilse Wittouck, pedagogisch coach bij Vier Hoog. Vier Hoog is een pedagogische en taalondersteunende organisatie die onthaalouders en kinderdagverblijven coacht.
Thuis 28.06.2019
kind met verf

Ilse ziet een waaier aan mogelijkheden. “Alles wat kinderen in hun 1ste levensjaren ontwikkelen, kan invloed hebben op hun verdere leven. Als je kinderen met kunst en cultuur laat opgroeien, dan leer je hen genuanceerd kijken en beleven. Via kunst openen kinderen hun innerlijke wereld. Die wereld ervaren en leren benoemen helpt hen om kritisch te denken.”

Open houding

“Niet alle kinderen moeten kunstgevoelig zijn of moeten die weg inslaan, maar er zijn mogelijkheden om hen met een open geest op te voeden. Knutselwerkjes maken lijkt vaak de goede manier om in aanraking te komen met kunst en expressie, maar dit kan evengoed begrenzend werken. Leg je focus ruimer: bij kinderen gaat het om ontdekken en beleven, niet om het eindresultaat. Bied kleine kinderen materiaal en mogelijkheden en laat hen gewoon ontdekken.

Podium en verkleedkledij

Ilse put ook uit eigen ervaring. “Thuis lagen er altijd stiften, kleurpotloden en papier op de salontafel. Dat aanbod stimuleerde mijn oudste dochter om te tekenen. De 2 jongere kinderen hadden meer ruimtelijke fantasie. Een podiumpje en een kist verkleedkledij lieten hen algauw opgaan in hun (rollen)spel. Later bleven ze open voor veel vormen van podiumkunsten: naar het theater gaan, zelf acteren en zingen … met of zonder publiek. Via taal en verhaal, boeken, theater, film … ontwikkelen kinderen taalgevoeligheid én kritisch denken. Zo ontwikkelt ook hun creatieve brein zich. Heel nuttig, want een creatief brein ziet overal mogelijkheden én oplossingen!”

“Kinderen zien veel meer details dan volwassenen. Een schilderij is meer dan een beschilderd doek, een lijst, een beeld. Je vindt er ook een verhaal dat je zelf kan en mag invullen. Maak er een samen. Of je kan er ook een boek bijhalen. Wat is het verschil tussen een schilderij en een boek, wat zijn de gelijkenissen? Op die manier leer je kinderen nadenken en communiceren.”

Hoe abstract is Mondriaan?

“Kinderen zijn onbevangen en staan open voor heel wat genres en kunstdisciplines. Bekijk eens een werk van Mondriaan. Hij gebruikte lijnen en vlakken, heel voor de hand liggend. Maar de abstractie in zijn werk is eigenlijk gegroeid door het stapsgewijs stileren van een boom. De kunstenaar reduceerde een boom uiteindelijk tot een lijn en vlak. Dit reduceren werd een meerwaarde: het ontstaan van de vrijheden binnen de moderne kunst.”

“Zo kan je ook kinderen met latjes en kleurvlakken laten experimenteren en hen een soort Mondriaan laten maken. Aan de hand van een bestaand kunstwerk kan je de fantasie van het kind aanwakkeren en creatief aan de slag gaan.”

Mondriaan

Geef je kind vrijheid

“Durf ‘out of the box’ te denken. Grenzen beperken de menselijke geest en activiteit. Kinderen die fantaseren en durven uitproberen kunnen de ontdekkers van de toekomst zijn. Als een kind buiten de lijntjes kleurt, is dat geen fout maar een mogelijkheid. De lijn van de figuren hoeft geen grens te zijn. Bespaar je kind remmingen, geef het vrijheid.”

“Sta je als ouder zelf niet zo dicht bij kunst? Start met wat het kind zelf prikkelt of interesseert. Bezoek een tentoonstelling en bouw nadien een (kunst)tentoonstelling thuis met eigen werkjes. Organiseer een mini-receptie, nodig vriendjes en vriendinnetjes uit op de ‘vernissage’. Zo leg je een link van beleven en creëren naar observeren en genieten. Iets maken kan leuk zijn, maar ernaar kijken kan kinderen op zijn minst evenveel verrijken.”

Creatie belangrijker dan resultaat

Toch hoef je het werk niet altijd te delen met anderen, vindt Ilse. “Er is niks mis met pianospelen in een lege ruimte. Sommige creatieve personen vinden het belangrijker om te creëren dan om tentoon te stellen. Het proces van het doen/maken geeft hen de meeste voldoening. Andere hebben dan weer wel graag een publiek. Hoe dan ook: niks mis mee.”

Ook kinderen dwing je beter niet in een bepaalde richting. “Prijs een kind voor het maakproces, los van het resultaat. Praat met je kind over hoe het zich voelt als het iets maakt, eerder dan hoe mooi, correct of beeldend het is. Over het resultaat praten kan je kind stress geven omdat je verwachtingen schept. Daardoor kan het kind druk ervaren om het de volgende keer opnieuw goed te doen. Dit kan remmend werken en de vrijheid inperken om mogelijkheden te ontdekken of grenzen te verleggen.”

Pollock

Kunst in de kinderopvang

“Ook in onze kinderopvang proberen we die visie zoveel mogelijk in praktijk te brengen. We willen kinderen de ruimte geven om te beleven en ervaringen op te doen, om hen zo maximale ontwikkelingskansen aan te bieden.”

“In de kinderopvang bieden we allerlei soorten materiaal aan, zoals verf, klei, modder, karton, plastic, restmateriaal … Ook voor de motorische ontwikkeling geeft dit mooie kansen. Onze ‘modderdag’ is hier een mooi voorbeeld van: kinderen komen in contact met materiaal dat veel volwassenen ‘vuil’ vinden. Het is fijn om zo ons natuurlijke, vrije gevoel te mogen en kunnen ontdekken. Is het contact met modder kunstzinnig? Nee, maar wel exploratief, een start om mogelijkheden te ontdekken. Je kan zelfs een groot modderschilderij maken: een bruine Jackson Pollock.”

“Weet je, kunst en creativiteit introduceren heeft veel met passie te maken. Kinderen leren als ze naar iemand opkijken. Een kind heeft er dus alle belang bij en wordt danig geprikkeld als de volwassenen in de omgeving hun talenten kunnen en mogen ontwikkelen. Dat geldt zowel voor kinderverzorgers als voor ouders. Een open houding is de start van alles.”

Lees meer over de kinderopvang van ons ziekenfonds bij jou in de buurt.

Literatuur en klassieke muziek

Het blijft niet alleen bij beeldende kunst. “Je kan kinderen ook stimuleren door hen verschillende soorten boeken aan te bieden. Verhalen wekken taalgevoeligheid op, waardoor kinderen mogelijk sneller gaan lezen of zelf willen schrijven. Zelfs de allerkleinsten vinden boeken ontzettend leuk, maar het vraagt wel wat begeleiding.”

“En ook muziek kan de blik van een kind verruimen en positieve effecten op ontwikkeling nalaten. Naast de populaire kinderliedjes kan je gerust eens jazz of klassieke muziek laten horen. Zo maken kinderen kennis met het ritme, de cadans, de instrumenten … en is muziek een opstapje naar kleurrijke taal, poëtische teksten, zang of dans.

Win het boek 'Kunstogen'

Zin om zelf kunstzinnig aan de slag te gaan met je kind? Of wil je meer weten over kunst bij kinderen? Dan is het boek ‘Kunstogen’ van Gerd Dierckx iets voor jou. Dit toegankelijke kijk- en leesboek ontsluiert de werkwijze van Rasa, een vzw die kinderen laat kennismaken met hedendaagse kunst.

Deze wedstrijd is afgelopen. Je kan het boek in de boekhandel kopen. Of neem regelmatig een kijkje op onze blog voor nieuwe wedstrijden.

Home
Welkom op de S-blog
Welkom!
Kies jouw regio zodat je altijd verhalen te zien krijgt die voor jou relevant zijn.